…tambayan, kwentuhan, at inuman ng mga maiinit na ideyang tinimpla sa tintang may aroma.

Archive for Disyembre, 2009

Mga Naglalarong Laway sa Bibig ng Tagayang Baso

Isang oras at apatnapung minuto bago mag-december 25, dalawang katropa pa ang dadaanan bago mapunta sa akin ang pagikot ng tagay. Bukod sa mga batang kumakain ng paputok, mga halo-halong ingay ang karamihan sa mga nagpapasigla sa gabi at kasabay ng pagkumpas ng mga paa ko sa tugtugang punk-disco na yumayanig sa kabilang bahay, inaaliw ko ang sarili ko sa pagnguya ng greenpeas habang nakikipagdiskurso sa mga kainuman. Tawanan, tablahan at harutan.

Ibang level talaga ang pwedeng maging trip pag nagsimula nang gumapang sa mga ugat mo ang espiritu ng alak. Kaya mong marating ang isang malayong kalawakan, lumutang sa hangin at sumayaw nang walang kapaguran.

“In wine, there is a truth.” Di ko maalala kung saan ko narinig ‘yan at kung sinong tomador ba nagsabi nyan. At kung hindi natin nanamnamin e walang bumbilyang iilaw sa tuktok ng ulo natin. May kalaliman pero kung sasalaminan mo ng ideyang pilosopikal, dun mo matatanto na may mga katotohanang nakalibing sa mga tinuturing na kahibangan. Hindi masarap ang alak kumpara sa paborito mong orange juice. Pero para bang alak ang humahalina sa isang grupo ng mga tao na magkumpulan, pagitnaan ang isang maliit na lamesa na may nakapatong na isang platong inihaw na bangus at isang basong sawsawan. Hindi masarap ang alak kumpara sa mountain dew na madalas mong bilihin sa canteen. Pero para bang alak ang umaakbay sa balikat ng mga taong may mabibigat na problema. Hindi din masarap ang alak kumpara sa shake na pampalamig mo tuwing tanghalian. Pero para bang alak ang dahilan kung bakit nagiging Katrina Halili sa paningin mo ang kapitbahay mong amazona. At hindi din masarap ang alak kumpara sa mainit na kapeng may kapartner na biskotso. Pero bakit para bang alak ang nagpapasigla sa kwentuhan ng isang barkada.

Gaya ng isang malupet na body slam sa saliw ng dagungdong ng drumbeats sa isang tugtugang Metal, may mga bagay na minsan e kailangang gamitan ng panyuyog para maibulalas. May mga kinikimkim kang mga bagay-bagay na nagyelo na sayong kalooban na kailangan ng ibayong init ng alak para matunaw at maisiwalat.

Nakasakay ako ngayon sa isang karawahe hila ng mga pulang kabayo. Lumilipad at nakikipagkarerahan sa mga usa ni Santa Claus.

Tagay muna…

Advertisements

Ms. Thursday

Nagsasalimbayan sa isang sulok ng kanyang diwa

Tila siya’y monologong nagtatanghal sa entablado

Pagpatak ng araw na yo’y ritwal niyang sinasariwa

Ang mga samu’t-saring maliligalig na elemento

Nilulukuban ng mga magkakahalong pakiramdam

Nabablangko ang mukha’t napupuno ang kalooban

Binubuhusan ng mga malalamig at maligamgam

Tumutupi ang dila’t sumisigaw sa ka’laliman

At siya lang ang nakakaalam ng tunay na dahilan

Pagsapit ng huwebes, nagiiba ang kapaligiran

Minsan mata’y umuulan malimit kung magkislapan

Ikinukubli sa pagbanat ng kanyang mga labi

Para ang mapuna’y isang nakakatunaw na ngiti

Ikinukulong ng tao ang sarili niya

Sa isang ilusyong siya mismo ang lumilikha

Di niya ito magawang takasan

Dahil kakaiba ang dulot nito sa kanya

Dahil ito lang ang paraan niya

Para masulyapan muli ang mga bagay na nawala na sa kanya.


Boulevard of Strangers

Isa akong byahero, at isa ako sa mga nilalang na naging libangan na ang pagabot ng bayad sa jeep at paglasap ng vetsin na hinaluan ng mani pag nasa bus. Apat na araw sa isang linggo, apat na linggo sa isang buwan, ibat-ibang pagmumukha, magkakahalintulad na karanasan.

First stop…

Si manong na nakaupo sa may bungad ng jeep. Bakas sa kanyang inubang buhok at nangungulubot niyang mukha ang kasaysayan ng kanyang buhay. Ang nanunuyo niyang balat at maugat na mga kamay na bumuhat ng maraming responsibilidad. Di din maikakaila na ang tangan niyang nilumang kasuotan ay naging saksi sa kasaysayan ng bansa, kamisetang may batik-batik, kinupas na maong at nauupod na sandalyas, ilan lang yon sa mga naging pananggalang niya sa pakikibaka noong panahon ng martial-law. Ilang taong paghihintay ng pagbabago…maabutan niya pa kaya ang panahon na yon?

Sa gawing kanan naman, kahanay ng drayber, isang ulirang ama na mukhang hapong-hapo sa buong araw na pagtatrabaho. Kapalit ang isang kilong bigas at ilang pirasong talong at isda na nakasilid sa supot na bitbit niya sa kanyang kanang kamay, tipikal na hapunang pagsasaluhan ng kanyang pamilya paguwi niya. May pasalubong siyang malungkot na balita sa asawa niya…bukas, kailangan na niyang maghanap ng panibagong trabaho. Makahanap kaya agad siya?

Sa harapan niya, isang matabang nanay katabi ang kanyang anak na lalaki na arawan niyang sinusundo mula sa eskwelahan tuwing ala sais ng hapon at di uuwi ng bahay na walang nginangasab na Darna Crackers kapartner ang buko juice na kanyang inumin kasabay sa pagagos sa labi ng kanyang sipon. Pangarap ni nanay na maging pari itong panganay niyang si Pengpeng, ang problema e sa edad na siyam na taong gulang tila ba dasal na kung iusal niya ang mga katagang ‘putang ina’ sa tuwing nababanas siya sa kanyang mga kalaro. Di kaya mas bagay sa kanya maging pulitiko balang araw?

Panay naman ang pagsayaw ng hinlalaki ng lalaking ito sa keypad ng kanyang mamahaling cellphone at minuminuto ang paglapat nito sa kanyang kanang tenga na para bang di niya makontak ang manggagantso niyang kliyente. Suot ang plantsadong long sleeve na kulay bughaw na nakailalim sa pantalon niyang naghihimulmol, mainam siyang nakaupo katabi ang mag-ina habang nakakunot ang balat niya sa noo na nakikiayon sa mga hinlalaki niyang abala sa pagpindot ng kanyang cellphone.

Ano kaya ang propesyon niya? Masaya kaya siya sa trabaho niya?

Di din maiwasan ng atensyon ko na mapadapo sa mga katabi ko sa kaliwa; isang binatilyo’t dalagita na mukhang mga estudyante sa high school. Sa lagkit ng tinginan ng dalawa at sa payat na braso ni totoy na nakalingkis sa baywang ni nene, di maiikakailang mainit ang relasyon ng dalawa. Pasimple kung umiskor itong si totoy na pakipot pang sinasaway ni nene. Marami silang natutunan sa Biology class nila kanina, aliw na aliw sila sa paksang reproductive system at kung paano napupunlaan ni lalaki ang lupa sa bakuran ni babae. Tapos na ang klase para sa araw na yon, pero sinasabi ng mga ngiti nila na mayroon pa silang ibang pupuntahan bago umuwi sa kanilang bahay.

Bayad ho…

Siyam kaming nasa jeep na may sari-sariling mundo. At ako…nakaupo sa harap katabi ng drayber, taimtim na pinagmamasdan ang mga eksenang nadadaanan sa kalsada. Nagbabasa ng mga kwentong nakasulat sa itsura ng mga tao sa loob at labas ng sasakyan. Sa mga hugis at linyang gumuguhit sa kanilang mukha makikita kung gaano na kalayo ang napagdaanan na nilang byahe, mga sarili nilang nobela na sila mismo ang may likha at mga kasaysayang nanunuot sa kanilang balat kapiling ng kanilang libag. Bawat itsura ay may magkakauganay na istorya at nabubuo ang mundo dahil sa kapangyarihan ng isang simpleng kwento.

…gaya nga ng sabi nila na ang buhay ay isang mahabang byahe. Kung di mo alam ang pupuntahan mo, ‘wag mo kalimutang magbaon ng mapa at ekstrang pera.

…ako? malayo pa byahe ko.

Gusto mo sumama? (^_*)


Ebanghelyo ng mga Isdang Kumakaway

Sino nga ba ang naniniwala na kaya niyang maglakbay sa kalawakan?

Baliktarin ang ikot ng mundo’t maging hari ng buwan?

Sinong nakakasigurado na ang tao’y di pwedeng makalipad?

Maglakad sa ibabaw ng tubig, sumisid sa apoy nang hubo’t hubad?

Ano nga naman ang nalalaman ko,

E, sa sobrang laki nitong mundo, para lang akong garapatang nakakapit sa aso.

Gaano nga ba kaganda ang mukha ng sinasabi nating Diyos?

Gaano ba kabango ang paboritong yosi ng sinasabi nating satanas?

Magkano ba ang pamasahe byaheng langit? Estudyante?

May fire exit ba sa impiyerno? Pano kung emergency?

Hindi nga natin alam kung ang kangkong ay posibleng mamunga ng guyabano,

At ang kabayo’y manganak ng koneho….bakit hindi?

Ano nga naman ang nalalaman ko,

E, pagkalaki-laki nitong mundo,

Posible bang maging posible ang isang imposible?

Heto pa!

Sabi ng lola ko ito ang tama, sabi ni inang ito ang tama, sabi ni amang ito mali,

Sabi ng kapitbahay kong lumpo ito ang dapat,

Anak ng pagong!!

Ano ba talaga?!

Amanin na lang natin na gabutil ng bigas lang ang ating nalalaman,

Para lang tayong garapatang namamahay sa balahibo ng aso,

at ang totoo,

E, sadyang pagkalaki-laki nitong mundo.


Isang kahong Ilusyon

May kalakasan ang ulan ng tanghaling ‘yon habang matamlay na naglalakad ang isang babae sa pasilyo ng isang nilumang gusali. Gusot ang kanyang mukha’t medyo sabog at tuyot ang buhok niyang hanggang balikat, nanlilimahid ang mga paa na para bang tutubuan na ng kabute…pamilyar ang kanyang kasuotan para sa mga nagtatrabaho sa pagamutan. Pabagal nang pabagal ang kanyang mga hakbang hanggang sa gumilid na siya para umupo sa simentong upuan na nakadikit sa pader. Sa tabi ay isang lalaking nakashades, kayumanggi’t katamtaman ang tangkad, nakasandal sa kanyang kinauupuan habang nakaipit sa kanang braso ang isang tangkay ng eskoba.

“kuya, pwede pong makiupo? Magpapahinga lang po ako saglit…” pakiusap ng babae.

“ ’ge, upo ka lang, pampubliko naman ‘tong upuan na ‘to, e..” sagot ng lalaki na di man lang siya nilingon.

Nakaupo na ang babae ilang pulgada ang distansya mula sa katabing pinakiusapan. Nakataas ang dalawang paa at inaakap ng pareho niyang mga braso.

“ anlakas ng ulan kuya ‘nu? siguro naliligo ngayon sa langit yung mga anghel. Tsaka ang itim ng ulap, di kaya dun naiipon mga libag nila?”

“ hmm..(bahagyang napangiti) baka nga. Naririnig ko anlakas nga ng ulan.”

“ tingnan mo kuya yung ulap, nagkokorteng kamote!”

“ …huh?

“ ayun no! Sa may kanan.”

“ o? Maganda? di ko kasi alam itsura ng mga binabanggit mo, e…bulag ako.”

“ …??? ” napakunot ang noo ni babae at napalingon sa kausap.

“ pinanganak akong bulag kaya di ko alam ang eksaktong itsura ng mga bagay-bagay. Hugis lang ang kaya kong alamin ‘pagnahahawakan ko na ang mga iyon.”

“ ay ganun? …sayang naman di mo naman pala nakikita.”

“ imahinasyon ang ginagamit ko para makakita…teka, anu nga pala pangalan mo? Tsaka ba’t napadpad ka dito?”

“ pangalan ko? Wander-Wuman…yun ang tawag sa’kin ng mga kasama ko sa malaking bahay. Kanina pa kasi ‘ko lakad ng lakad, lumayas kasi ‘ko sa’min, e.”

“ …? kung ganon superhero ka pala. ‘di nga? ‘nu pangalan mo talaga? Tsaka sa’n yung sinasabi mong malaking bahay at ba’t ka naman naglayas?”

“ Wander-Wuman nga pangalan ko…tanong mo pa sa mga kasamahan ko, e. Di ko alam kung sa’n yung malaking bahay na ‘yon, basta malaki siya, may mga babaeng pare-parehong nakasuot ng kulay puti, nars ang tawag namin sa kanila na araw-araw kaming sinasaksak ng karayom…isa yon sa mga dahilan kung bakit kami tumakas sa malaking bahay na yon. Maraming ding kwarto, dun kami natutulog, kumakain at dun din namin pinagtatalunan kung ano ang realidad. Labing anim kami sa kwarto namin nung una, kelan lang nung magkasunod na umalis si Akwaman tsaka si Welberin, di ko sila maintindihan sabi nila wala na daw kasi silang sakit kaya pwede na daw silang makauwi. Di ko naman alam kung ano yung sakit na yon. Tapos kahapon…nagpasya na kami ni Superman na tumakas sa bahay na yon para makaalis dahil para sa’min mas malalaman mo ang realidad pag kumawala ka sa nakagisnan mong mundo kung saan ka nakakulong. At eto ko ngayon, nakikipagusap sayo…”

“ di ko alam kung may naintindihan ako sa mga kwinento mo…kakaiba ka. Pero pano ka pala napunta sa bahay na yon?”

“ ang naaalala ko lang e simula nung di na magpakita sila nanay dun na ko pinatira ni lola, ayaw ko man pero paulit-ulit niyang sinasabi sakin na mas makakabuti daw yon para bumalik ako sa dati…may mga naririnig ako nun mga taga samin sinasabi na baliw daw ako…”

“ baliw?…”

“ oo…alam mo ba yon?”

“ ang alam ko sila yung mga taong mahirap maintindihan na dapat intindihin.”

“ …minsan, natatanong ko sa sarili ko kung sino nga ba yung baliw, ako ba? O yung mga taong di nakakaintindi sakin?…”

“ pare-pareho tayong di nagkakaintindihan e di pare-pareho tayong baliw.”

Bahagyang humina ang buhos ng ulan ngunit ang maabong kulay ng ulap ay nagpapahiwatig pa din ng nagbabadyang isa pang pagbuhos. Naduduwag pa din ang mga ibon na maglaro sa himpapawid. Pero ang mga dahon, mukhang masaya sa pagindayog sa tempong likha ng pumapatak na ulan. Samantala ang dalawang nilalang sa ilalim ng gusaling ‘yon, tila nagkapalagayan sa isang dayalogong tumatalakay sa kapirasong istraktura ng katotohanan na kalimitang iniiwasan ng mga normal na tao. Kalokohan? o katotohanan? Walang nakakaalam.

“ ……diba pinanganak kang bulag? E di hindi mo pala nakikita ang realidad? O baka meron ka ding eksrey bisyon gaya ni Superman?”

“ mukha ba kong superhero? Wala namang sinturon yung brip ko, a… di lang naman mata ang gamit para malaman ang realidad. Wala nga kong eksrey bisyon, meron naman akong imahinasyon. Tingin ko pag meron ka non makikita mo kahit ang mga bagay na di nakikita ng mga mata.”

“ o? …sabihin mo nga sakin kung ano nakikita mo ngayon?”

“ wala…”

“ adik ka pala, e”

“ ba’t ikaw? Kaya bang makita ng mga mata mo ang ‘wala’ ? kahit san ka tumingin, kahit san ka lumingon, hanggat may pumapasok at tumatambay na liwanag dyan sa mga mata mo e hindi mo mapapatunayan na nakakita ka na ng ‘wala’ ..sa madaling sabi, kaming mga bulag lang ang may kakayahan na makita ng ‘wala’ ..”

“ ewan…di kita maintindihan, nakalimutan mo na ata baliw ako.”

“ hmmm….o nga pala no? E…. ’kaw? bilang isang baliw, anong klaseng mundo naman meron ka?”

“ ako? …gaya ng sabi nila, meron akong sariling mundo. At ako mismo ang gumawa non. Ang galing ko di ba? Mundong ako lang mismo ang nakakaintindi, walang ibang diyos kundi ako. Kelan ko lang nalaman na napakamakapangyarihan pala ng tao, kung gaano siya kagaling mangwasak ganon din siya kagaling lumikha. Lumilikha siya ng sarili niyang mundo pati sarili niyang karanasan nang hindi niya nalalaman…at ang nakakatawa don, pag di niya nagustuhan ang mga nilikha niyang karanasan, isisisi niya yon sa kung sino ang tingin niyang dapat sisihin.”

“ …pano mo naman nasabi yon? Magulo ba talaga buhay ng tao?”

“ huh? Malay ko sa kanila…di kasi nila matanggap na may mas masarap pa kaysa sa nakagisnan nilang paboritong putahe.”

“ uy…humihina na ba ulan?”

“ a, oo…ambon-ambon na lang, tapos na siguro maligo yung mga anghel…”

“ ewan…tara, sumama ka muna sakin sa bahay para magmerienda…kumakain ka ba ng biskotso?”

Dahan-dahang umunat ang mga binti ng nagyaya, gamit ang tangkay ng eskoba pangkapa, mahusay niyang nailapat ang mga talampakan sa semento at nakatindig. Napilitan na ding tumayo ang kausap. Naglakad sila palayo sa inupuan.

“ nga pala kuya, di ko pa alam ang pangalan mo…”

“ Topeng…topeng na lang itawag mo sakin.”

“ ang sarap naman ng pangalan mo…tunog kakanin.”

Naglalakad palayo sa kanilang kinaupuan, unti-unting umaaliwalas ang paligid. Si Topeng…nabanat ang kanyang nanunuyong labi sa bahagya niyang pagngiti nang marinig niya ang mga piyok ng mga naghaharutang ibon sa itaas.

“ ester…ester nga pala tunay kong pangalan…may kape ba sa inyo? Kape tayo a..”

Umakbay siya kay Topeng na para bang matagal na silang magkakilala.